Zwyczaje

Zabawy oczepinowe – mieszanka tradycji i współczesności

Czas mija nieubłaganie, a wraz z nim zmieniają się zwyczaje – także i te weselne. Niezmiennie jednak dzień ślubu i następującego po nim wesela kojarzony jest z radością i szczęściem, a kiedy ludzie się cieszą, chcą się bawić i świętować. Stąd też przyjęcia, a na nich jedzenie, muzyka, tańce oraz obowiązkowo zabawy oczepinowe.

To zwyczaj noszący wiele różnych nazw: przebabiny, czepienie, czepiny, oczepiny, a wywodzący się jeszcze od ludów słowiańskich, ma więc zdecydowanie długą tradycję. Pierwotnie zwyczaj ten miał znaczenie symboliczne, oznaczał przemianę panny młodej z dziewczyny w stateczną mężatkę. Dlatego też zdejmowano jej z głowy panieński wianek, często obcinano warkocz uznawany za znak stanu wolnego i nakładano jej na głowę czepiec, od którego nazwę wziął tenże zwyczaj. Czepiec stanowił swoisty atrybut i oznakę nowej roli: żony i gospodyni. Wydarzeniu towarzyszyły zabawy oczepinowe, które często polegały na tym, by panna młoda udawała brak chęci wobec zmiany stanu cywilnego.

Współcześnie nie każdy przywiązuje już tak dużą wagę do symbolicznego znaczenia tego zwyczaju, który stał się po prostu sposobem na zabawienie gości. Jednakże do dziś pozostają pewne elementy wspólne. Zabawy oczepinowe wciąż odbywają się w okolicach północy i najczęściej to wtedy panna młoda pozbywa się swojego welonu. Co jest nowością, pan młody w tym samym czasie zdejmuje swoją muszkę. Wśród różnych zabaw znalazły swoje miejsce także przeróżne konkursy oczepinowe, w których nagrodą są zazwyczaj jakieś symboliczne upominki, zaszczyt tańca z panną młodą, czy butelka alkoholu.

Zobacz teżPrezenty dla gości weselnych – pomysły i inspiracje

Jak zorganizować udaną zabawę oczepinową?

Dobór zabaw na tę wyjątkową noc może okazać się nie lada problemem, ale tylko ze względu na ich różnorodność. Obowiązkowym elementem jest pozbycie się welonu, które ma miejsce praktycznie na każdym weselu, ale i tutaj można wprowadzić pewne urozmaicenia.

Można na przykład różnie ustawić pannę młodą i niezamężne kobiety, które biorą udział w zabawie oczepinowej. Koniecznie muszą to być panny, ponieważ z tą tradycją związany jest przesąd, że ta, która złapie welon, jako pierwsza spośród zebranych wyjdzie za mąż. Panny te można ustawić w kółeczku lub rządku za panną młodą. Po „odhaczeniu” tej tradycyjnej zabawy kolejnych możliwości jest wiele.

Bardzo popularne są zabawy wymagające udziału pary młodej. Na przykład łatwą zabawą oczepinową będzie zadawanie pytań świeżo upieczonym nowożeńcom, oddzielonym od siebie kotarą, tak by udzielali odpowiedzi podnosząc kartkę z napisem „on” lub „ona”. Pytania mogą być przeróżne, najlepiej zabawne, typu „kto w tym związku nosi spodnie?”. Ma to na celu rozbawienie zebranych gości.

Inną zabawą oczepinową, w której para młoda gra główną rolę jest „zbieranie na wózek”, co oznacza, że goście licytują taniec, a pieniądze w ten sposób zebrane przeznacza się na wózek dla przyszłego dziecka. Oczywiście, kwoty te będą zupełnie symboliczne, warto jednak mieć na uwadze, że nie wszędzie tego typu zabawy będą mile widziane.

Do zabaw oczepinowych często wykorzystuje się również balony jako element obecny na praktycznie każdym weselu. Mogą to być zadania proste, jak najszybsze pompowanie balonika aż do pęknięcia albo bardziej skomplikowane jak gra, w której każdy ma przywiązany do nogi balonik i stara się przebić te, które mają inne osoby. Ten dodatek można wykorzystać także w sposób nie wymagający siły i do baloników włożyć przepowiednie dla gości i pary młodej, każda osoba po dostaniu swojej będzie musiała przeczytać ją na głos, więc warto by miały wydźwięk humorystyczny.

A może odrobina rywalizacji? Czyli konkursy oczepinowe

Łatwiej będzie przekonać gości do wspólnych zabaw oczepinowych, jeżeli pojawi się jakaś zachęta w postaci małej nagrody. Może ona oznaczać różne rzeczy, nie tylko materialne – na przykład podczas tradycyjnie pierwszej z zabaw, rzucania welonem i muszką, najszybsi z gości mają możliwość zatańczenia razem. Generalnie możliwość zatańczenia też z panną młodą lub panem młodym może stanowić pewnego rodzaju atrakcję.

Zobacz teżAtrakcje na wesele – najlepsze pomysły

Inną niematerialną nagrodą może być szansa zobaczenia jako pierwsi zdjęć z wesela. Oczywiście dobrą motywacją będzie też obiecanie gościom na przykład butelki dobrego alkoholu albo jakieś drobiazgi jak breloczek, otwieracz do butelek czy kieliszek.

Jeżeli na weselu obecny jest wodzirej to łatwiej będzie zapanować nad każdym konkursem oczepinowym, bo czasami może pojawić się pewien chaos, zwłaszcza, gdy zdecydujemy się na konkursy drużynowe wymagające wykazania się sprawnością i zręcznością.

Tego typu konkursów oczepinowych jest mnóstwo, zaczynając od trzymania w zębach zapałki przez każdą parę podczas tańca, przez tańczenie na coraz to mniejszym kawałku gazety czy przechodzenie pod rozciągniętą liną nie przerywając tańca. Oczywiście dla tych, co nie chcą popisywać się na parkiecie również coś się znajdzie.

Można skorzystać z propozycji, którą z pewnością zna każdy przedszkolak – ustawiamy w kółeczku krzesełka, o jedno mniej niż jest osób i puszczamy muzykę. Kiedy muzyka przestaje grać, goście siadają, a jedna osoba odpada. Gra prosta, a może przynieść wiele radości.

Czy zabawy oczepinowe są konieczne?

Z pewnością można odpowiedzieć, że nie i na pewno wiele wesel się bez nich obywa. Jednakże warto pamiętać, że zabawy czy też konkursy oczepinowe nie oznaczają już tego samego co kiedyś. Warto potraktować je po prostu jako dobrą zabawę i okazję do zintegrowania zaproszonych gości.

Wiele odbywających się na weselach zabaw kojarzy się żenującymi wydarzeniami, w których tak naprawdę nikt nie chce brać udziału, ale wcale tak nie musi być. Dlatego warto rozplanować sobie tę wyjątkową noc tak, by o północy znalazło się miejsce na odrobinę prostej jakości, oczywiście w dobrym guście. Nawet jeżeli zabawy oczepinowe nie są niezbędnym elementem wesela, to atrakcje dla gości z pewnością tak!

Dodatkowo warto rozważyć to, jaką wartość niesie dla nas tradycja i w jakim stylu planujemy nasze wesele. Impreza w stylu wiejskim czy rustykalnym nie może obejść się bez zabaw oczepinowych. Szkoda byłoby również zaprzepaścić piękny zwyczaj przodków i symbolikę, jaką ze sobą niesie.

Mimo, że współcześnie ślub nie jest już uważany za „koniec wolności” to nadal pozostaje zakończeniem pewnego etapu życia i początkiem nowego – w końcu nie bez powody życzymy młodej parze szczęścia na nowej drodze.